สามชั้น

สามชั้น
            เป็นคำกำหนดอัตราของหน้าทับและเพลง  ซึ่งมีประโยคและจังหวะหน้าทับค่อนข้างยาว  ทุก ๆ ประโยคและจังหวะหน้าทับมีความยาวกว่าอัตรา 2 ชั้นอีกเท่าตัว (4 เท่าของชั้นเดียว)  ถ้าจะเทียบกับโน้ตสากล  ในจังหวะหน้าทับหนึ่ง ๆ หากเป็นประเภทสองไม้  จะมีความยาวเท่ากับ 4 ห้องของ 2/4  และถ้าเป็นประเภทปรบไก่  ก็จะมีความยาวเท่ากับ 8 ห้อง 2/4
อธิบาย : การที่เรียกเพลงและหน้าทับในอัตรานี้ว่าสามชั้นก็เพราะเป็นการแต่งขยายขึ้นเป็นชั้นที่ 3 คือแต่งชั้นแรกเป็นอัตราชั้นเดียว  แต่งขยายชั้นที่ 2 เป็นสองชั้น  แล้วแต่งขยายเป็นทวีคูณจากอัตรา 2 ชั้นขึ้นอีกชั้นหนึ่ง  เป็นการแต่งถึง 3 ชั้น  จึงเรียกว่าสามชั้น  ไม่ได้เรียกตามส่วนที่ขยายเป็นทวีคูณ เพราะถ้าเรียกตามส่วนก็จะเป็น 1 ชั้น  2 ชั้น  และ 4 ชั้น  เพราะแต่ละชั้นคูณด้วย 2 ทั้งสิ้น  แต่โบราณาจารย์ได้บัญญัติไว้ให้เรียกตามชั้นที่แต่งขึ้น  จึงเป็นชั้นเดียว 2 ชั้น  และ 3 ชั้น  หากผู้ใดแต่งทวีคูณเพลงอัตรา 3 ชั้นขึ้นไปอีก  ก็ต้องเรียกว่า 4 ชั้น  ไม่ใช่ 6 ชั้น หรือ 8 ชั้น  เพลงอัตรา 3 ชั้นนี้ ในทางบรรเลงดนตรีเกิดขึ้นจากเพลงตระโหมโรงก่อน  ส่วนในทางร้องเกิดขึ้นจากการร้องสักวาก่อน  แต่ที่เริ่มแพร่หลายขึ้นในวงการบรรเลงรับร้องและประกอบเสภานั้น  เกิดขึ้นราวสมัยปลายรัชกาลที่ 3 ต่อกับต้นรัชกาลที่ 4 นี้เอง  นัยว่าพระประดิษฐ์ไพเราะ (มี ดุริยางกูร) ที่เรียกกันเป็นสามัญว่าครูมีแขกเป็นผู้ริเริ่มขึ้น

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s